Birçok insan yazın gelmesini dört gözle bekler. Ancak hava uzun süre çok sıcak olduğunda, bu durum hızla yıpratıcı hale gelebilir ve sağlık sorunlarına yol açabilir. İklim değişikliği nedeniyle, Fulda ilçesinde de gelecekte daha sık ve daha şiddetli sıcak dalgaları beklenmektedir. Bu durum, özellikle birkaç gün boyunca devam ettiğinde ve sıcaklıklar geceleri bile 20 °C’nin altına düşmediğinde sağlığımızı ve refahımızı olumsuz etkiler.
Bu nedenle Fulda İlçesi Sağlık Dairesi, sıcak hava ve sağlık konusuyla ilgili bilgileri sizlerle paylaşmaktadır.
Sıcaklığın vücudumuz üzerindeki etkileri
Vücudumuz normalde yüksek sıcaklıklara iyi bir şekilde uyum sağlayabilir: Kan damarları genişler ve terlemeye başlarız. Ancak bu durum uzun vadede bir yük oluşturur ve sağlık sorunlarına yol açabilir. Belirtiler arasında deri döküntüleri, baldır krampları veya bacaklarda şişlik sayılabilir. Mevcut kalp-damar hastalıkları ağırlaşabilir veya yeni ortaya çıkabilir. Kalp-damar sisteminin zorlandığının tipik belirtileri arasında baş dönmesi, baş ağrısı, yorgunluk ve sersemlik sayılabilir.
Bazı kişi gruplarında vücudun kendi uyum süreçleri yavaşlar veya kısıtlanır. Bu nedenle bu kişiler sıcaktan özellikle daha fazla risk altındadır. Bunlar arasında örneğin bebekler ve küçük çocuklar, akut hastalıkları veya önceden var olan sağlık sorunları olan kişiler, 65 yaş ve üstü kişiler, hareket kabiliyeti kısıtlı ve tek başına yaşayan yaşlılar ile bakıma muhtaç kişiler yer almaktadır. Ayrıca, açık havada çalışanlar veya evsizler gibi sıcaktan kendilerini sınırlı ölçüde koruyabilen kişiler de risk altındadır.
Sıcak havalarda davranışa ilişkin genel ipuçları
Sıcaklığın yol açtığı olumsuz etkilerin üstesinden gelmenin yolları vardır. Burada, sıcaklık kaynaklı rahatsızlıkları önlemenize yardımcı olacak ipuçları bulabilirsiniz. Her öneri herkes için uygun olmayabilir: Size neyin iyi geldiğine ve hangilerini uygulayabileceğinize yalnızca siz karar verirsiniz.
Hava ne zaman
sıcaklaşacağını bilin. Medyada yayınlanan sıcak hava uyarılarına dikkat edin. Alman Meteoroloji Servisi (DWD), yararlanabileceğiniz çeşitli bilgi kaynakları sunmaktadır (ilgili bağlantılara bakınız).Yeterli miktarda sıvı alın ve hafif
beslenin. Bilinçli bir şekilde bol sıvı tüketin; günde yaklaşık 2-3 litre. En uygun seçenekler su, şekersiz çaylar veya meyve suyu karışımlarıdır. Kalp veya böbrek hastalığınız varsa, sıvı alım miktarını ayarlamak için doktorunuzla görüşün. Hafif, taze ve serin yiyecekler tüketin. Örneğin sebzeler, salatalar, meyveler veya az yağlı süt ve süt ürünleri bu amaç için çok uygundur. Yağlı yiyeceklerden ve çok fazla et tüketiminden kaçının.Dairenizi ve iç mekanları serin tutun. Aşırı sıcak havalarda gündüzleri pencere ve kapıları kapalı
tutun. En iyisi, dışarısı dairenizden daha serin olduğunda havalandırma yapın. Bu genellikle geceleri veya sabahın erken saatlerinde olur. Mümkünse pencereleri panjurlar, stor perdeler veya tentelerle gölgelendirin. Örneğin vantilatörler yardımıyla odada hava sirkülasyonu sağlayın. Bir başka seçenek de klima kullanmaktır. Ancak soğuk algınlığı riskinin artması nedeniyle klimalar çok soğuk ayarlanmamalıdır.Vücudunuzu aşırı sıcaktan ve güneş ışınlarından
koruyun. Günlük rutininizi buna göre ayarlayın: Saat 11 ile 17 arasında, evinizden daha serin olan yerler hariç, mümkün olduğunca az açık havada kalın. Bu saatlerde açık havada yorucu faaliyetlerden kaçının. UV ışınlarından korunun. Mümkünse gölgede kalın ve güneş koruma faktörü 30 veya üzeri olan güneş kremi kullanın. Uzun, havadar ve açık renkli giysiler tercih edin. Başınızı örtün ve güneş gözlüğü takın.Vücudu
serinletmek için su en iyi yöntemdir. Örneğin, kollarınıza, bacaklarınıza, alnınıza veya ensenize serin, nemli kompresler uygulayın. Ayak banyosu yapın veya ön kollarınızı serin suyun içine veya altına tutun. Çoğu zaman cildi biraz suyla nemlendirmek bile yardımcı olur. Alternatif olarak, serinletici losyonlar veya spreyler de kullanılabilir.Çevrenizdeki insanlara özen gösterin
: Çevrenizdeki insanlara özen gösterin ve gerektiğinde yardım teklif edin. Sıcak havalarda özellikle aileniz, arkadaşlarınız veya komşularınızla iletişimi sürdürün.Acil durumlarda nasıl davranmalı?
Aşırı sıcaklarda önce sıcaklık yorgunluğu, en kötü durumda ise sıcak çarpması meydana gelebilir.
- Isı yorgunluğunun tipik belirtileri arasında soğuk ve nemli cilt, düşük tansiyon ile birlikte yüksek nabız ve hızlı ancak zayıf solunum sayılabilir. Buna iştahsızlık, mide bulantısı, baş dönmesi ve halsizlik de eşlik eder. En geç bu belirtileri fark ettiğinizde, serin bir şey içmeli (örn. maden suyu) ve vücudunuzu serinletmelisiniz (örn. ılık duş, kol banyosu). Eğer durumunuz sonraki bir saat içinde düzelmezse veya vücut ısınız 38°C'ye ulaşırsa (ateş termometresiyle ölçün), sıcak çarpmasını önlemek için mutlaka tıbbi yardım (aile hekimi, acil servis) almanız gerekir.
- Sıcak çarpması hayati tehlike arz eden bir durumdur! Cilt kızarır, sıcak ve kurudur. Mide bulantısı, baş ağrısı, bilinç bozukluğu ve bayılma da sıcak çarpmasının diğer olası belirtileridir ve acil tıbbi müdahale gerektirir. Birisi sıcak çarpması geçirirse derhal acil servisi (112) arayın!
Özellikle risk altındaki kişi grupları için somut öneriler
Yaşlı bayanlar ve yaşlı baylar
Yaşlılar genellikle hareket kabiliyetleri açısından kısıtlıdır, susuzluk hissini daha az hissederler, sıcağın olumsuz etkilerini her zaman fark etmezler ve çoğu zaman sıcaktan hiç etkilenmediklerini düşünürler. Sıcak havalarda vücut terlemeye başlar ve kan basıncı düşer. Terlemeyle birlikte vücut sıvı ve mineraller kaybeder. Sıcaklık, kalp-damar sistemini zorlar ve vücut daha fazla strese maruz kalır.
Özellikle sıcağı algılama yeteneğinin azalması, yaşlılar için tehlikeli olabilir. Bu nedenle Fulda İlçesi Sağlık Dairesi, sıcağa karşı alınabilecek önlemler konusunda tavsiyelerde bulunuyor.
Bol bol sıvı tüketin. Susuzluk hissine güvenmeyin, bilinçli bir şekilde bol miktarda sıvı tüketin – günde yaklaşık 2-3 litre! En uygun içecekler su, şekersiz çaylar veya meyve suyu-mineral su karışımlarıdır. Kalp veya böbrek hastalığınız varsa, içme miktarınızı ayarlamak için doktorunuzla görüşün.Sıcak havalarda davranışlarınızı buna göre ayarlayın. Hafif, havadar giysiler giyin
ve evin dışında her zaman başınızı örtün. Dışarıda mümkün olduğunca gölgede kalın ve cildinizi güneş kremi ile koruyun. Günün en sıcak saatlerinde dinlenin ve yürüyüş yapmak veya alışveriş gibi faaliyetleri sabahın erken saatlerine veya akşamın geç saatlerine kaydırın. Aşırı efor sarf etmekten kaçının. Uyurken gerekirse sadece nevresim kullanın.Vücudunuzu
serin tutun; su en iyi serinletici yöntemdir. Kısa süre ılık suyla duş alın, sadece gerekli kadar suyu silin; geri kalanı buharlaşarak hoş bir serinlik sağlar. Ayak banyoları da vücudu serinletmek için iyi bir yoldur. Ayrıca, yüzünüze, boynunuza veya vücudunuzun diğer bölgelerine nemli bezler koymak da sıcak havalarda rahatlatıcı olabilir.Dairenizi
serin tutun. Gündüzleri panjurlar veya tentelerle dairenizi karartın. Geceleri ise havalandırın! Mümkünse dairenin daha serin olan bölümlerinde vakit geçirin. Bunlar, doğrudan güneş ışığı almayan odalardır (kuzey cephesi). Ya da serinlemek için bodruma inin.Aile hekiminizle görüşün. İlaç kullanımınızı doktorunuzla
görüşün. Aşırı sıcaklıkların yaşandığı günlerde ilaç dozunuzda yapılması gereken olası değişiklikler, aile hekiminiz tarafından ilaç planınıza uygun şekilde kaydedilebilir. Bu konuyu görüşmek için en uygun zaman, düzenli sağlık kontrolü randevunuzdur.Hafif yemekler yiyin. Sıcak havalarda hafif yemekler tüketin
. Bol bol meyve, sebze ve hafif yemekler yiyin. Yağlı yiyeceklerden ve çok fazla etten uzak durun.Günlük
yaşamda destek isteyin. Yalnız yaşıyorsanız, arkadaşlarınızdan, tanıdıklarınızdan, akrabalarınızdan, ailenizden veya komşularınızdan sizi düzenli olarak aramalarını, durumunuzu sormalarını ve su içmenizi hatırlatmalarını isteyin. Günlük faaliyetlerinizi (giyinme, kişisel bakım vb.) yerine getirirken yardıma ihtiyacınız varsa ve örneğin bir evde bakım hizmeti size bu konuda destek oluyorsa, sıcak günlerde ek olarak günlük ziyaretler yapılması tavsiye edilir. Bunun için çeşitli hizmetlerden de yararlanabilirsiniz (örneğin ziyaret hizmetleri, alışveriş yardımı vb.). Bu konuda aile hekiminizden tavsiye alabilirsiniz.Hamile kadınlar
Hamilelik, yaşamda özel bir dönemdir. Vücudunuz normalden daha fazla ısı üretir. Yorgunluk, bitkinlik ve ellerde ve/veya ayaklarda şişlik daha sık görülür. Bu belirtiler sıcağın etkisiyle daha da şiddetlenebilir. Ayrıca, hamilelik hormonları nedeniyle cildiniz ışığa karşı daha hassas hale gelir.
Aşırı sıcağa maruz kalmak erken doğum riskini artırabilir. Bu nedenlerle, sıcaktan ve güneş ışınlarından yeterince korunmak özellikle önemlidir.
Sıcak ve güneşten uzak durun. Genellikle saat 11 ile 18 arasında
hava en sıcak olur. Açık hava etkinliklerinizi buna göre bu saatlerden önce veya sonra planlayın. Medyada yayınlanan sıcak hava uyarılarını takip edin.Fiziksel olarak yorucu faaliyetlerden
kaçının. Düzenli aralar verin ve bacaklarınızı yukarı kaldırın. Bu, damarlarınızın yükünü azaltır.Yeterince sıvı tüketin ve
sağlıklı beslenin. Gün boyunca 2-3 litre sıvı tüketin; tercihen su, şekersiz çaylar veya meyve suyu karışımları. Sebze ve meyve içeren taze ve serin yiyecekleri tercih edin.Havadar ve açık renkli
giysiler seçin. Böylece vücudunuza daha fazla hava ulaşır. Açık renkli kumaşlar ışığı daha iyi yansıtır. Başınızı örtün ve yeterince yüksek güneş koruma faktörüne sahip güneş kremi kullanın.Dairenizi ve iç mekanlarınızı serin
tutun. Sabahın erken saatlerinde veya akşamın geç saatlerinde havalandırın ve gün boyunca panjurları, perdeleri veya pencere kepenklerini kapalı tutun.Serinleyin
: Ara sıra boynunuza veya alnınıza nemli bir bez koyun. Ön kollarınızı akan soğuk suyun altına tutun.Serin ve
rahat bir uyku için hafif bir yorgan ve uyku kıyafetleri kullanın. Serinlemek için örneğin soğuk suyla doldurulmuş bir sıcak su şişesi kullanabilirsiniz.Şikayetleri ciddiye alın. Sıcaklıkla ilgili şikayetleriniz olduğunda doktorlara, yakınlarınıza veya komşularınıza başvurun
.Bebekler ve küçük çocuklar
Bebekler ve küçük çocuklar, vücut ısısını yetişkinler kadar iyi düzenleyemezler ve daha az terlerler. Çocukların cildi özellikle korunmaya muhtaçtır; güneş yanığı riski yüksek olduğundan, mümkün olduğunca az doğrudan güneş ışığına maruz kalmaları gerekir. Bu nedenlerle, çocuğunuzu sıcaktan ve güneş ışığından yeterince korumak son derece önemlidir.
Sıcak ve güneşten uzak durun. Mümkün olduğunca sıcaktan
kaçının; çocuğunuzu ne doğrudan güneş ışığına ne de öğle saatlerindeki yoğun sıcağa maruz bırakmayın ve çocuğunuzu arabada yalnız bırakmayın.
Serinlemesini sağlayın: Çocuğunuzun suyla oynarken, çocuk havuzunda veya bahçe duşunun altında serinleyebilmesini sağlayın.Öğle sıcağından kaçının. Günlük planlamanızı yaparken, çocuğunuzun günün en sıcak saatlerinde – örneğin 11 ile 18 saatleri arasında – yorucu hareketli oyunlardan kaçınması gerektiğini göz
önünde bulundurun. Medyada yayınlanan sıcak hava uyarılarına dikkat edin.Emzirmeyi veya içme ve yeme alışkanlıklarını ayarlayın. Çocuğunuzun yeterince sıvı aldığından emin olun
. Bebeklerde: Her zamankinden daha sık emzirin. Bu durumda çocuğunuzun ek sıvıya ihtiyacı olmaz. Küçük çocuklarda: Çocuğunuza hafif, taze ve serin yiyecekler verin.Sıcak havaya uygun giysiler ve UV koruması
konusunda dikkatli olun. Çocuğunuzu, vücudunun mümkün olduğunca büyük bir kısmını örten, güneşe uygun giysilerle baştan aşağı koruyun. Giysiler havadar ve bol kesimli olmalıdır. Başlık takmayı da unutmayın – ideal olarak ensesini de koruyan bir başlık – ve güneş gözlüğü. İlk yaşında henüz güneş kremi kullanmayın; daha sonra ise çocuklara özel güneş kremi kullanın.Dairenizi ve iç mekanlarınızı serin
tutun. Sabahın erken saatlerinde veya akşamın geç saatlerinde havalandırın ve gün boyunca panjurları, perdeleri veya pencere kepenklerini kapalı tutun.
Sıcak havalarda iyi uyku: Çocuğunuzu evinizin mümkün olduğunca serin bir odasında yatırın. Hafif nevresim takımları ve pijamalar kullanın.Sıcaklığa bağlı şikayetleri fark etmek ve harekete geçmek
: Vücut ısısının yükselmesi, cildin kızarması ve terlememe gibi sıcaklık yükü belirtileri görüldüğünde derhal ilk yardım önlemlerini alın ve bir doktora haber verin.
