Alman vatandaşlığının olup olmadığının tespit edilmesi (resen)

Süreç genellikle, diğer makamlar tarafından vatandaşlık makamına, o ana kadar bilinmeyen ve bu nedenle dikkate alınmamış olan, bir kişinin Alman vatandaşlığına sahip olduğu yönündeki varsayımı haklı şüpheye yol açan veya bir kişinin bugüne kadar Almanya’da haksız olarak yabancı olarak sınıflandırılmış olabileceğini düşündüren durumlar. Vatandaşlık dairesi, çoğunlukla resmi bir talep üzerine, bir kişinin Alman vatandaşlığına ilişkin ortaya çıkan şüpheleri kesin olarak açıklığa kavuşturmakla görevlendirilir. Vatandaşlık Dairesi, resmi soruşturmalar yoluyla, Alman vatandaşlığının hukuken nasıl kazanılmış olabileceği veya hukuken nasıl kaybedilmiş olabileceği hususunun tespit edilmesinde kamu yararının ne ölçüde mevcut olduğunu belirlemek üzere, olguları resen aydınlatmakla yükümlüdür. Bu süreçte ilgili kişinin işbirliği yükümlülüğü vardır ve kendisine dinlenme hakkı tanınır.

İlgili kişinin Alman vatandaşlığına sahip olup olmadığına dair karar, vatandaşlık makamı tarafından resen, hukuki etkiye sahip bir karar şeklinde verilir; bu karar ilgili kişiye tebliğ edilir ve İdare Mahkemeleri Kanunu uyarınca hukuki incelemeye tabi tutulabilir. Resen yürütülen tespit işleminde ne vatandaşlık belgesi ne de “olumsuz sertifika” düzenlenir.

Alman vatandaşlığının varlığının veya yokluğunun resen tespit edilmesi, bu tespitle ilgili bir kamu yararı söz konusu olduğunda değerlendirilebilir. Bu durum, özellikle Alman vatandaşlığının varlığına, sadece ilgili kişi ve onun soyundan gelenler için değil, aynı zamanda Alman kamu kurumları (örneğin idari makamlar, mahkemeler, sosyal hizmet sağlayıcıları) için de önemli olan başka hukuki sonuçların bağlı olduğu durumlarda söz konusudur. Bu durum, örneğin bir kişinin hak ve yükümlülüklerinin Alman vatandaşlığına bağlı olması veya yabancı ebeveynlerin ülkede kalış sürelerinin, çocuğun Alman vatandaşlığına sahip olması nedeniyle etkilenmesi halinde söz konusudur.

Aynı durum, hukuki ilişkilerde bir kişinin Alman vatandaşlığı konusunda kesin olarak açıklığa kavuşturulması gereken şüphelerin bulunması halinde de geçerlidir. Somut örnekler arasında, ya başından itibaren yanlış varsayımlarda bulunulduğu için ya da Alman vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin hukuki koşulların geriye dönük olarak ortadan kalkması nedeniyle, bir çocuğun doğum yoluyla Alman vatandaşlığını kazanıp kazanmadığına dair şüpheler sayılabilir (örneğin, ebeveynlerden birinin vatandaşlığa kabulünün itiraz edilemez şekilde geri alınması, bir Alman vatandaşının babalığının bulunmadığının itiraz edilemez şekilde tespit edilmesi, çocuğun Alman vatandaşlığını kazanmasında belirleyici olan ebeveynin ilgili ikamet izninin veya ikamet hakkının itiraz edilemez şekilde geriye dönük olarak iptal edilmesi, çocuğun Alman vatandaşlığını kazanmasında belirleyici olan, çocuğun henüz beşinci yaşını doldurmamış olması şartıyla). Kamu yararının varlığı için bir başka dayanak noktası ise, seçmen kütüğünün doğruluğunun sorgulanabilir olmasıdır (örneğin, yurtdışındaki Alman vatandaşlarının vatandaşlığa kabul edilmesinin veya çift vatandaşlığı önlemek amacıyla daha önce feragat edilen yabancı vatandaşlığın yeniden kazanılmasının sonradan ortaya çıkması durumunda; bu durumların her ikisi de 27 Haziran2024 tarihinden önce gerçekleşmiş ve bu nedenle Alman vatandaşlığının otomatik olarak kaybedilmesine yol açmış olabilecek durumlarda).

Alman vatandaşlığına ilişkin kazanım ve yitirme koşulları konusunda, başvuru üzerine Alman vatandaşlığının varlığının veya yokluğunun tespitine ilişkin açıklamalar aynı şekilde geçerlidir. Resmi soruşturmanın kapsamı ve bunun için gerekli belgeler, her bir vakanın durumuna göre belirlenir.

Alman vatandaşlığının olup olmadığının resmi makamlarca tespit edilmesi ücretsizdir.

Vatandaşlık Kanunu’nun (StAG) 30. maddesinin 1. fıkrasının 3. cümlesi ve 38. maddesinin 3. fıkrasının 6. bendi

• Vatandaşlık Kanunu (StAG)