Fulda İlçesinde Orman Tavuğu Koruma Çalışmaları
Tıpkı başka hiçbir türün yapmadığı kadar, orman tavuğu kelimenin tam anlamıyla yaşam alanını kaybetmiştir: 1980’lerden bu yana Avrupa’daki popülasyonu yüzde 94 oranında azalmıştır. Bu durumun değişmesi hedefleniyor – 2021’den beri Fulda ilçesinde uygulanan hedefli koruma önlemleri sayesinde. Bu projeye çok sayıda çiftçi katılıyor; projenin amacı, yerde yuva yapan bu türün yaşam alanlarını ve besin kaynaklarını uzun vadede güvence altına almaktır. Çulluğun korunmasından, örneğin tarla kirazkuşu gibi pek çok başka tür de faydalanmaktadır.
Tavşan
Fulda ilçesinde bir zamanlar tavşan tavuğu oldukça yaygındı. Ancak son on yıllarda, kelimenin tam anlamıyla, yaşam alanını büyük ölçüde kaybetmiştir. Tarımdaki gelişmeler, örneğin tahıl verimini neredeyse iki katına çıkarmış olsa da, bununla birlikte yaşam alanlarında ciddi bir kayıp yaşanmaktadır. Buna bir de toprakların kaplanması ekleniyor: 1980’li yıllardan bu yana Fulda ilçesinde 6.000 hektardan fazla tarım arazisi, yerleşim ve ulaşım alanları altında kayboldu ya da orman arazisine dönüştürüldü. Böylece keklikler için giderek daha az yer kaldı. Onlarla aynı kaderi paylaşan, tarla kirazkuşu, tarlakuşu ve çayır çulluğu gibi açık arazilerde yaşayan neredeyse tüm diğer kuş türleridir.
Özellikle tarım amaçlı kullanılan arazilerde yaşanan tür kaybına karşı önlem almak amacıyla, Hessen Çevre Bakanlığı 2018 yılında dokuz bölgede uygulanmakta olan “Tarla Alanlarının Önemli Türlerinin Korunması” adlı özel programı başlatmıştır. Diğer birçok türü temsil eden tarla faresi, gri serçe ve keklik özellikle programın odak noktasında yer almaktadır.
Proje
Özellikle tarım amaçlı kullanılan arazilerde yaşanan tür kaybına karşı önlem almak amacıyla, Hessen Çevre Bakanlığı 2018 yılında dokuz bölgede uygulanmakta olan “Tarla Alanlarının Önemli Türlerinin Korunması” adlı özel programı başlatmıştır. Diğer birçok türü temsil eden tarla faresi, gri serçe ve keklik özellikle programın odak noktasında yer almaktadır.
2021 yılından bu yana Fulda İlçesi de projeye katılmaktadır. En önemli ortaklar, Fulda İlçesi Alt Doğa Koruma Makamı ile işbirliği yapan ve tarla böceğini korumak için hedefli önlemler uygulayan çiftçilerdir. Şu anda projeye katılan 40 çiftlik bulunmakta olup, 2026 yılında dokuz çiftliğin daha projeye katılması beklenmektedir.
Popülasyondaki olumlu gelişmeler sayesinde, orman tavuğu koruma projesi son yıllarda oldukça başarılı olmuştur. Bu nedenle, koruma projesi 31 Aralık 2026 tarihinden sonra da 31 Aralık 2031 tarihine kadar uzatılmıştır.
Alınan önlemler
Odak noktası “daha güzel bir yaşam alanı” konusudur. Amaç, orman tavuğunun yavrularıyla birlikte yuvalanabileceği, yiyecek arayışına çıkabileceği ve yeterli barınak bulabileceği yaşam alanları yaratmaktır.
Çiftçiler, örneğin, özel bir tohum karışımı (Göttingen karışımı) kullanarak, birkaç yıl boyunca sığınak görevi görecek, açık ve yapısal çeşitlilik açısından zengin keklik koruma alanları oluştururlar. Yiyecek kaynağı sağlamak için tahıl hasadının bir kısmını tarlada bırakırlar ya da tavukların hem barınak hem de yeterli miktarda açık zemin alanı ve böcek bulabilmesi için bitkileri geniş alana yaymak yerine geniş sıralar halinde ekerler.
Tarım işletmecileri, ilgili önlemlerin uygulanması karşılığında tazminat alacaklardır. Bu önlemler için başvuru, HALM2 başvuru süresine bağlı değildir ve bundan bağımsız olarak yapılabilir.
Kültürel peyzajda uygulanan bakım faaliyetleri – örneğin yol kenarları ve yamaçların biçilmesi ve malçlanması ile çitlerin bakımı – aynı şekilde orman tavuğunun ihtiyaçlarına göre uyarlanabilir.
Bu tür alanların oluşturulmasına karar veren ve gerekirse kültürel peyzajdaki bakım önlemlerini de buna göre uyarlayan çiftçiler, Fulda ilçesindeki biyolojik çeşitliliğin korunmasına ve geliştirilmesine büyük katkı sağlıyorlar.
Çiftçiler şu şekilde yardımcı olabilirler
Projeye katılmak ve orman tavuğunun korunmasına yönelik önlemler almak isteyen çiftçiler, Alt Doğa Koruma Makamına başvurabilirler. Beş yıllık anlaşmalar, HALM-2 programı kapsamında imzalanmaktadır.
Vatandaşlar şu şekilde yardımcı olabilirler
Cevap basit: Yürüyüş yaparken ve gezintiye çıkarken patikalardan ayrılmayın! 1 Nisan ile 15 Ağustos tarihleri arasında tercihen sadece çakıllı veya asfaltlı yollarda kalın, çünkü çayır yolları da tüm tarla sakinleri için önemli üreme ve yaşam alanlarıdır. Köpekler de patikalardan ayrılmamalıdır. İlkbahar, yaban hayvanlarının yavrularını büyüttüğü mevsimdir.
Genel olarak, doğada sakin ve temkinli davranmak gerekir. Gürültü, yüksek sesli müzik veya ani hareketler, orman tavuğu, çulluk veya tarla kirazkuşu gibi yerde yuva yapan kuşları – ve genel olarak tüm yaban hayvanlarını – ürkütüp paniğe sevk edebilir. Bu durumda yuvalarını terk ettiklerinde, yumurtalar ve civcivler soğur, güçsüzleşir ve ölürler.
Piknik mi? Sorun değil! Birçok yerde banklar veya oturma grupları bulunur. Ancak çöpler ve yiyecek artıkları mutlaka toplanıp yanınıza alınmalıdır.
Proengagieren kapsamında gönüllü haritacı olarak yer almak isteyen ilgilenen vatandaşlar, Alt Doğa Koruma Makamına başvurabilirler.
"Göttingen Karışımı" tohum bileşimi
% (ağırlık) Adı Bilimsel adı 17 Lein Linum usitatissimum 15 Ayçiçeği Helianthus annuus 14 Karabuğday Fagopyrum esculentum 8 Ormanlık Çayır Çavdarı Secale multicaule* 7 Yonca Medicago sativa* 7 Faselia Phaceiia tanacetifolia 7 Yağ turpu Raphanus sativus 5 Kültür Ebegümeci Maha sylvestris ssp. mauritiana* 5 Yulaf Avena sativa 5 Dar yapraklı lupin Lupinus angustifolius* 2 Sarı melilot Melilotus officinalis* 2 Yaz baklası Vicia sativa 2 Pistil darısı Setaria italica 1 Sarı hardal Sinapis alba 1 Aleksandriner yoncası Trigonella foenum-graecum 1 Aleksandriner yoncası Trifolium alexandrinum 0,5 Markstammkohl Brassica oleracea* 0,5 Turp Brassica rapa * çok yıllık veya iki yıllık