Bir atıştırmalık standının donanımına ilişkin gereklilikler dernek ve sokak festivallerinde
Organizatör, kapsamlı bir inceleme ve değerlendirme yapmakla ve ilgili kılavuzlara uymakla yükümlüdür. Güvenli gıda üretimi ve piyasaya sürülmesinden birincil sorumluluğu üstlenir ve gerekli hijyen koşullarına uyulmasını sağlamakla yükümlüdür. Ayrıca organizatör, bir baş sorumlu atamak zorundadır.
Gıda maddelerinin işlendiği satış tezgahları, hijyenik açıdan kusursuz iş akışlarının sağlanabileceği ve kontaminasyon ile olumsuz etkilerin önlenebileceği şekilde tasarlanmalıdır (temiz ve kirli alanların ayrılması, haşere kontrolünün sağlanması).
Temel Kurallar
- Yiyecek-içecek satış stantları, gıdalara özellikle toz, kokular, kir ve böcekler yoluyla olumsuz etki yapılmaması için uygun bir şekilde konumlandırılmalıdır. Stantın yeri sabit olmalıdır.
- Satış mekanı, satış tarafındaki açık kısım hariç olmak üzere duvarlar ve tavanlarla çevrili olmalıdır. Duvarlar kolayca temizlenebilmeli ve gerektiğinde dezenfekte edilebilmelidir. Tavanlar ve tavan yapıları (çatı iç yüzeyleri), kir birikmesini, yoğuşmayı, küf oluşumunu ve malzeme parçacıklarının dökülmesini önleyecek şekilde tasarlanmalıdır.
- Gıda ile çalışılan alanlardaki yüzeyler (kapılar, pencereler, ekipman, çalışma yüzeyleri vb.) ve özellikle gıda ile temas eden yüzeyler, kolayca temizlenebilmeli ve dezenfekte edilebilmelidir. Bu yüzeyler, pürüzsüz, aşınmaya dayanıklı, korozyona uğramayan ve toksik olmayan malzemeden yapılmış olmalıdır. Dışarıya açılan pencereler ve havalandırma delikleri, temizlik amacıyla kolayca çıkarılabilen böcek ızgaralarıyla donatılmalıdır.
- Çalışma aletlerinin ve ekipmanlarının temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi için uygun düzenekler bulunmalıdır. Bu düzenekler, içme suyu kalitesinde sıcak ve soğuk su beslemesine sahip olmalıdır. İçme suyu hortum hatları yasal gerekliliklere uygun olmalıdır.
- Sıcak ve/veya soğuk su bağlantısı olan ayrı bir el yıkama lavabosu bulunmalıdır. Ayrıca, hijyenik el yıkama ve el kurutma malzemeleri de bulunmalıdır. Gıdaların yıkanmasına yönelik düzenekler (örneğin ek bir lavabo), el yıkama lavabosundan ayrı olmalıdır.
- Soğuk veya dondurulmuş olarak depolanacak gıdalar için, termometrelerle donatılmış yeterli soğutma tesisleri bulunmalıdır. Sıcak yemekler için ise en az 65 °C sıcaklığı sağlayan sıcak tutma cihazları gereklidir.
- Gıda üretimi ve işlenmesinde kullanılan mutfak eşyaları ve aletlerin uygunluğu/gıda ile temasa uygunluğu kontrol edilmelidir.
- Temizlik ve dezenfeksiyon maddeleri ile temizlik aletleri ayrı olarak depolanmalıdır.
- Konusunda uzman bir kişi (kasap ustası, aşçı, restoran işletmecisi, gıda ticareti uzmanı) aktif veya pasif olarak danışmanlık amacıyla sürece dahil edilmelidir. Kolay bozulabilir gıdaların dağıtımı sırasında, sorumlu kişinin Bulaşıcı Hastalıklar Korunma Kanunu’nun 43. maddesi uyarınca geçerli bir eğitim belgesine sahip olması gerekir. İstisnalar konusunda yetkili sağlık müdürlüğüne danışılmalıdır.
- Atıkların hijyenik bir şekilde depolanması ve bertaraf edilmesi için uygun donanım ve/veya tesisler bulunmalıdır (kapaklı çöp kutusu).
- İçecek dağıtım sistemleri, devreye alınmadan önce bir uzman (bira fabrikası, içecek tedarikçisi) tarafından kabul edilmelidir.
- Müşteriye karşı, ambalajsız gıda ürünlerine dokunulmaması veya bu ürünlerin olumsuz etkilenmemesi için yeterli bir koruma sağlanmalıdır (örneğin, tükürme ve öksürme koruması).
Personel tuvaletleri
- Satış süresinin tamamı boyunca hijyenik açıdan kusursuz tuvaletler mevcut olmalıdır.
- Tuvaletler veya bunların giriş alanları, içme suyu kalitesinde akan sıcak ve/veya soğuk su beslemesi olan bir el yıkama lavabosu ile donatılmalıdır; ayrıca, hijyenik el yıkama ve el kurutma imkânları da bulunmalıdır
- Ambalajsız gıda maddeleriyle çalışan veya bunları dağıtan kişiler, temiz giysiler giymeli ve gerekirse koruyucu giysiler kullanmalıdır.
Kendi Kendine Denetimler
(AT) 852/2004 sayılı Tüzüğe göre, iç denetimlerin aşağıdaki unsurları belgelendirilmelidir. Belgeler uygun bir süre boyunca saklanmalıdır. Üretilen ürüne bağlı olarak, en az 12 aylık bir saklama süresi tavsiye edilir.
- Mal kabul kontrolü kapsamında, teslim edilen malların durumu (örneğin tazelik, kalite, temizlik, son tüketim tarihi / kullanım tarihinin belirtilmesi) ve sıcaklığı kontrol edilmelidir. Standartlardan sapma durumunda alınan önlemler belgelenmelidir. Kendi tedarik edilen mallarda ise boşaltma sırasında sıcaklık kontrolü yapılmalıdır.
- Aşağıdaki sıcaklık kontrolleri gereklidir:
- Tüm dondurucu ve soğutma cihazlarında günde en az bir kez sürekli sıcaklık kontrolü yapılmalıdır.
- “Sıcak mutfak” işletmesi kapsamında kümes hayvanları, kıyma, balık ve diğer çabuk bozulan gıdaların ısıtılması sırasında iç sıcaklık kontrolleri yapılmalıdır. Gerekirse, gıdanın iyice pişip pişmediğinin kontrolü görsel olarak da yapılabilir (keserek kontrol).
- Yemek dağıtımı sırasında, sıcak tutma sıcaklıkları (> 65 °C) her gün kontrol edilmeli ve bu kontroller kayıt altına alınmalıdır. Bu sıcaklıkların altına düşülmesi durumunda, gerekirse yeniden ısıtma işlemi yapılmalıdır.
- Gıdaların, bileşenlerin ve ambalaj malzemelerinin izlenebilirliği, tüm üretim, işleme ve dağıtım aşamalarında sağlanmalıdır.
Yemekler
Yiyeceklerin dağıtımı konusunda aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:
- Evlerde hazırlanmış, çabuk bozulan gıdalardan (örneğin çiğ kıyma, ev yapımı mayonez, remoulade, krema veya kaymak, ayrıca kremalı pastalar ve benzeri ürünler) kaçınılması şiddetle tavsiye edilir. Aynı durum, bu çabuk bozulan ürünlerin kullanılmasıyla hazırlanmış gıdalar için de geçerlidir.
- Çiğ et ve kümes hayvanları ile taze balık, satışa sunulmadan önce yeterince iyice pişirilmelidir.
- Gıda ve içeceklerdeki belirli katkı maddelerinin (örneğin lezzet arttırıcılar, antioksidanlar, koruyucular, renklendiriciler) etiketlenmesine ilişkin zorunluluklara uyulmalıdır.
Yukarıdaki bilgiler, gıda hijyeni ile ilgili 852/2004 sayılı (AB) Tüzüğünün şu anda yürürlükte olan metnine dayanmaktadır. Gıda hijyeni ile ilgili tüm ilgili AB ve ulusal yasal düzenlemeleri, Federal Tarım, Gıda ve Yerel İşler Bakanlığı’nın web sitesinde bulabilirsiniz.